AHÝLÝK TEÞKÝLATI VE GÜNÜMÜZE ETKÝLERÝ GAZÝANTEP ÖRNEÐÝ
ÝKÝLÝ EÐÝTÝM (LÝSE) / YAVUZ SULTAN SELÝM LÝSESÝ
Burhan YÜKSEL
Gaziantep / ÞAHÝNBEY
Ökkeþ AYTULU
Muhittin ÞAHÝN / Zeki MARANGOZ
Ortaöðretim(Lise) Projesi
Projenin Amacý:
Sosyal, ekonomik ve kültürel boyutlara sahip olan Ahilik Teþkilatý’nýn kökeni çok eskilere dayanmaktadýr. Temelinde sevgi, kardeþlik ve yardýmlaþma gibi ilkeler bulunan Ahilik, Anadolu’da XIII. yüzyýldan Osmanlý Devleti’nin son zamanlarýna kadar varlýðýný korumuþtur. Ortadan kalkmýþ olmasýna raðmen etkilerini günümüzde dahi görmek mümkündür. Bu proje ile Ahilik Teþkilatý ve bu teþkilatýn ilke ve esaslarýnýn günümüze nasýl yansýdýðý, Gaziantep þehri örnek alýnarak verilmeye çalýþýlmýþtýr. Ahilik Teþkilatý aracýlýðýyla günümüzdeki bazý kültürel deðerlerin kökeninin eskilere dayandýðýný tespit etmek amacý güdülmüþtür.
HÝPOTEZLER
— Ahilik sadece bir esnaf örgütü olmayýp sosyal, kültürel hayata da etkisi olan bir teþkilattýr.
— Ahilik ortadan kalkmýþ olmasýna raðmen ekonomik, sosyal ve kültürel hayatýmýzda varlýðýný devam ettirmektedir.
— Ahilik ile ilgili deðerler günümüzde Gaziantep’te varlýðýný nasýl sürdürmektedir?
— Gaziantep Esnafý’nýn Ahilik hakkýnda yeterli bilgiye sahip olup olmadýðý ortaya nasýl konulabilir?
ÖNERÝLER:
· Gaziantep ve Ahilikle ilgili araþtýrmalar yapýlýrken, bu konuda yazýlmýþ eserlerin az olduðunun farkýna varýlmýþtýr. Bu durum Ahilik gibi zengin bir kültürümüzün yayýlmasýný engellemektedir. Bu sebeple Ahilik ve Gaziantep ile ilgili deðerlerimizi içeren eserlerin yazýlmasý için maddi ve manevi destek verilmelidir. Yunus Emre, yedi yüzyýl önce “Her dem yeni doðarýz, bizden kim usanasý” demiþti. Ahilik kültürümüze sahip çýkar ve güzel eserler ortaya koyarsak, her dem yeni doðacaðýz ve bizden kimse usanmayacaktýr. Ahilik kültürünün zenginlikleri ile beslenmiþ yeni yeni eserler yaþam damarlarýmýzýn ana maddesini oluþturacaktýr.
· Þehrimizde ve ülkemizin diðer yerlerinde bulunan üniversitelerin iktisat fakültelerinde Ahilikle ilgili dersler konulabilir.
· Gaziantep Üniversitesi’nin ilgili anabilim dallarý ve Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odasý’nýn iþbirliði ile Gaziantep ili içerisinde bulunan çeþitli iþ grubuna mensup esnafa yönelik Ahilikle ilgili seminerler düzenlenmelidir.
· Ahilik Haftasý çerçevesinde ilimizde halen varlýðýný sürdüren Ahilik ile ilgili deðerler çeþitli etkinliklerle halkýmýza tanýtýlmalýdýr. Okullarda da konuyla ilgili okul gazetesi çýkarýlarak öðrenciler bu konuda bilgilendirilebilir.
· Toplumumuzun birlik ve beraberliðini saðlamada Ahiliðin yardýmlaþma, sevgi, kardeþlik esasýna dayanan özeliklerini genç nesillere tanýtmak için sosyal ve kültürel etkinlikler yapýlmalýdýr.
· Tüm esnafýn sorunlarýný paylaþacaðý, içini dökeceði ve dertleþmesi amacýyla; Gaziantep’te “Ahi Evi” adý altýnda bir yer oluþturulabilir. Bu yerde sadece esnaf kesimi bulunmalýdýr. Bu evin giderleri esnaf tarafýndan karþýlanmalýdýr. Bu sayede esnaf arasýnda, dayanýþma, kardeþlik ve yardýmlaþma ruhu canlý tutulmuþ olur.
· Gaziantep’in tüm okullarýnýn tiyatro bölümünde Ahilik kültürü ile ilgili oyunlar sergilenebilir. Bu sayede Ahilik kültürü günümüzde de yaþatýlmýþ olur.
· Gaziantep Esnaf ve Sanatkârlar Odasý tarafýndan yýlýn; en çalýþkan, en ahlaklý, en dürüst esnafý seçilebilir. Bu esnafa “Yýlýn Ahisi” unvaný verilebilir. Buna baðlý olarak da esnaf arasýnda haklý bir rekabet baþlayabilir. Bu durum þehrin ekonomisini olumlu yönde etkileyebilir.
PROJENÝN ÖZETÝ
1. Projenin Adý:
Ahilik Teþkilatý ve Günümüze Etkileri: “Gaziantep Örneði”
2. Projenin Amacý:
Sosyal, ekonomik ve kültürel boyutlara sahip olan ve temelinde sevgi, kardeþlik ve yardýmlaþma gibi ilkeler bulunan Ahilik, Anadolu’da XIII. yüzyýldan Osmanlý Devleti’nin son zamanlarýna kadar varlýðýný korumuþtur. Ortadan kalkmýþ olmasýna raðmen etkilerini günümüzde dahi görmek mümkündür. Bu proje ile Ahilik Teþkilatý ve bu teþkilatýn ilke ve esaslarýnýn günümüze nasýl yansýdýðý, Gaziantep þehri örnek alýnarak verilmeye çalýþýlmýþtýr. Ahilik Teþkilatý aracýlýðýyla günümüzdeki bazý kültürel deðerlerin kökeninin eskilere dayandýðýný tespit etmek ve Gaziantep esnafýna yönelik yapýlan anketle esnafýn Ahilik ile ilgili bilgi sahibi olup olmadýðýný ortaya koymak da amaçlanmýþtýr.
3. Kullanýlan Yöntemler:
Belge ve kaynak taramasý yapýlarak Ahilik ile ilgili temel bilgiler tespit edildi. Bulunan bilgiler ýþýðýnda karþýlaþtýrma yöntemi kullanýlarak Ahiliðin günümüze nasýl yansýdýðý ortaya konuldu. Günümüzde þehrimizde halen varlýðýný koruyan Ahilikle ilgili kiþi, çarþý ve sokak isimleri araþtýrýldý. Bu konuda ilçe belediyelerinden ve þehri iyi tanýyanlardan yardým alýndý. Esnafýn Ahilik ve Ahilikten günümüze kalan deðerleri bilip bilmediðini tespit etmek amacýyla anket sorularý hazýrlandý. Ayrýca Esnaf ve Sanatkârlar Odasý baþkaný ve çeþitli esnaf odalarýnýn baþkan ya da temsilcileri ile röportaj yapýldý.
4. Gözlemler, Veriler ve Sonuçlar:
Yapýlan araþtýrmalar sonucunda; Ahilik kültürünün, Gaziantep’te halen varlýðýný koruduðu sonucuna ulaþýldý. Esnaf Sahresi, belediye hizmetleri, meslek edindirme kurslarý, konuk odalarý, ustalýk belgesinin verilmesi, saðdýçlýk, düðünlerde geline kuþak baðlanmasý, kullanýlan deyimler, semt pazarlarý, kapalý çarþý ve sokak isimleri bu kültürün Gaziantep’e yansýmasýna örnek teþkil etmektir.
Yapýlan anket sonucunda da Gaziantep esnafýnýn Ahiliði ve Ahilikle ilgili deðerleri bilmediði tespit edilmiþtir.
